Samen werken we aan een toekomstbestendig sociaal domein in Dijk en Waard.
Dijk en Waard groeit snel, met toenemende diversiteit, vergrijzing én ontgroening. Naast deze demografische ontwikkelingen hebben we te maken met personeelstekorten, mentale druk, stijgende zorgkosten, druk op bestaanszekerheid en migratievraagstukken. Dit alles stelt ons voor grote maatschappelijke opgaven. Deze trends versterken elkaar en vragen om een toekomstgerichte, samenhangende aanpak.
We werken aan een samenleving waarin mensen naar elkaar omkijken en waarin voor iedereen een plek is. We kijken daarbij naar de lange termijn, met het Integraal Beleidskader Sociaal domein als leidraad. Hierin onderscheiden we drie routes die wij volgen naar een toekomstbestendige sociale infrastructuur.
Route 1: een sterke sociale basis.
We zetten stevig in op preventie. Door het stimuleren van ontmoeting, gezond leven, leefbare wijken en passende woningen bouwen we aan een sterke sociale basis. Dit doen we gebiedsgericht, in nauwe samenwerking met bewoners en partners. De fysieke en sociale leefomgeving komen hierbij steeds meer samen. De inrichting van wijken moet bijdragen aan het oplossen van sociale vraagstukken.
Route 2: nabije en passende hulp en ondersteuning.
We organiseren hulp en ondersteuning op maat en dichtbij. Elk gebied vraagt om een eigen aanpak. Het Stevig Lokaal Team speelt hierin een centrale rol. Door intensieve samenwerking met lokale partners kunnen we sneller en effectiever inspelen op signalen en behoeften. We spreken de kracht van inwoners aan en stimuleren zelfredzaamheid, zodat de druk op de professionele zorg afneemt.
Route 3: kwalitatieve en beheersbare hulp en ondersteuning.
Om het zorgstelsel toekomstbestendig te houden, richten we ons op kostenbeheersing en hervorming. De gemeente voert gefaseerd lokale en regionale maatregelen in. Daarbij pakken we de Hervormingsagenda Sociaal domein breed op. We streven naar kwalitatieve, toegankelijke en betaalbare zorg voor iedereen. Daarom richten wij ons op de houdbaarheid van hulp en ondersteuning voor onze inwoners.
Welke doelstellingen dragen daar aan bij en waar zetten we daarbij op in?
Een sterke sociale basis (route 1 Integraal beleidskader)
- We willen de sociale basis versterken door onder meer preventie en laagdrempelige, collectieve voorzieningen. Denk aan jongerenwerk, zodat zij een sterker netwerk krijgen, zelfredzaam blijven en de druk op de professionele hulp vermindert. Of aan waardevolle participatiemogelijkheden en ontmoetingsplekken binnen wijken en dorpen. Zoals bijvoorbeeld de kinderboerderijen, waar inwoners elkaar ontmoeten, vrijwilligers actief zijn en kinderen spelenderwijs leren omgaan met natuur en dieren.
- We borgen laagdrempelige en preventieve opvoedondersteuning binnen het Stevig Lokaal Team.
- In het kader van het uitvoeringsplan Weerbare Jeugd maken we werk van jongerenwerk in het basis- en voortgezet onderwijs. In 2026 geven we incidenteel vervolg aan het jongerenwerk in het basisonderwijs, dat was begonnen op basis van het Nationaal Programma Onderwijs. We onderzoeken ook hoe we het jongerenwerk structureel kunnen invullen in het basis- en voortgezet onderwijs.
- We werken aan toegankelijke en laagdrempelige ontmoetingsplekken waar daar behoefte aan is. In 2026 gaan we verder met de gesprekken met inwoners, organisaties en vastgoedpartners hierover.
- We verstevigen de positie van dorps- en buurthuizen als onmisbare plekken voor ontmoeting, ondersteuning en participatie. In 2026 werken we verder aan heldere afspraken over rol, samenwerking en randvoorwaarden voor hun inzet als onderdeel van de sociale infrastructuur.
- We gaan in 2026 de samenwerking intensiveren tussen de sociale basis en de aanbieders van maatwerkvoorzieningen. Zij kunnen elkaar verder versterken. Informele en formele ondersteuning kunnen elkaar aanvullen.
- We werken samen met maatschappelijke partners aan een Seniorenagenda, die is vastgesteld in 2025.
- Op basis van het strategisch huisartsenplan werken we aan maatregelen die ervoor moeten zorgen dat er ook op de lange termijn voldoende huisartsen zijn. Dit plan is vastgesteld in 2025.
- We zorgen voor voldoende woningen voor senioren en andere aandachtsgroepen zoals beschreven in de Woonzorgvisie.
- Geclusterd wonen voor ouderen: Een zelfstandige, levensloopgeschikte woning in een complex met andere woningen, bedoeld voor senioren.
- Geclusterd wonen andere doelgroepen: Betreft zowel groepswonen als wonen in geclusterde appartementen, met 24-uurs aanwezige of oproepbare begeleiding.
- Gespikkeld wonen: Wonen in een reguliere (zelfstandige), niet-geclusterde woning in de nabijheid van een woonvorm waarvandaan zorg en begeleiding geboden kan worden.
- De wijken moeten leefbaar zijn, met voldoende woningen, voorzieningen en ruimte voor ontmoeting en beweging. Samen met het ruimtelijk domein voeren we de Woonzorgvisie uit. Dit onderwerp komt terug bij programma 8 en heeft een link met de Woonvisie.
- We werken aan een inclusieve samenleving waarin iedereen zichzelf kan zijn.
- Voor de uitvoering van de beleidsvisie Diversiteit en Inclusie 2025-2032 die in 2025 is vastgesteld worden drie uitvoeringsagenda’s opgesteld. In deze agenda’s wordt concreet uitgewerkt wat nodig is om het beleid te realiseren. De agenda’s inclusief een voorstel voor het benodigde budget zullen aan de gemeenteraad worden voorgelegd om uitvoering, monitoring en doorontwikkeling mogelijk te maken.
Passende ondersteuning dichtbij de inwoners (route 2 Integraal beleidskader)
- We willen de samenwerking versterken tussen het lokaal team en organisaties voor kinderen en jongeren, zoals het onderwijs, de kinderopvang en de huisartsen.
- Binnen de ontwikkeltuin Stevig Lokaal Team bouwen we de bestaande samenwerking verder uit. We creëren verbindingen tussen actieve inwoners en de professionals van de Stevige Lokale Teams.
- We blijven de integrale aanpak in het sociaal domein ontwikkelen. Daarbij maken we gebruik van de ervaringen die we hebben opgedaan in de pilot Armoedebeleid. De integrale aanpak wordt opgenomen in de werkwijze van het Stevig Lokaal Team. Hierbij maken we ook gebruik van de doorbraakmethode van het instituut Publieke Waarden.
- De professionals van de ontwikkeltuin Stevig Lokaal Team worden opgeleid om met de doorbraakmethode te werken.
- We gaan verder met het uitvoeren van de integrale aanpak. De integrale aanpak houdt in dat we samen met de inwoner werken aan de juiste oplossing op het juiste moment.
- We verbeteren het proces op het gebied van toekomst en perspectief voor jongeren die 18 worden.
- We verbeteren procesafspraken met zorgaanbieders, zodat we eerder en beter in beeld krijgen welke jongeren vanaf 18 jaar een zorgvraag hebben.
- We ontwikkelen het lokale team verder naar een meer gebiedsgerichte ondersteuning. Dit doen we samen met partners en inwoners. We voeren het Toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming uit.
- We zetten de ontwikkeltuin Stevig Lokaal Team (gestart in 2025) voort in 2026. Binnen die ontwikkeltuin zorgen we voor hulp en ondersteuning in de drie gebieden van Dijk en Waard waar multidisciplinaire teams werken. Centraal staan de inwoners zelf met hun (hulp)vraag. We ondersteunen zo licht als mogelijk en zo zwaar als nodig. De eerste tussenevaluatie van de ontwikkeltuin Stevig Lokaal Team vindt plaats in 2026.
- We bereiden ons voor op het Toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming: we brengen de huidige situatie in kaart. Op basis van deze huidige situatie en de gewenste nieuwe situatie stellen we een verbeterplan op.
Kwalitatieve en beheersbare hulp en ondersteuning (route 3 Integraal beleidskader)
- We willen de bestaanszekerheid van onze inwoners versterken door ervoor te zorgen dat meer inwoners gebruikmaken van de armoedevoorzieningen.
- Met het nieuw meedoenbeleid is het minimabeleid herijkt.
- We vergroten het bereik van de minimaregelingen: Zaffier zorgt samen met de gemeente en preventieve partners voor een grotere bekendheid van de regelingen, voor ambtelijke toekenning waar dat kan, en voor laagdrempeligheid en ondersteuning bij aanvragen.
- De DijkenWaardPas wordt een regiopas en krijgt daardoor een ruimer, regionaal aanbod van bestedingsmogelijkheden.
- We zorgen voor een passend zorgaanbod.
- We vernieuwen de inkoop van maatwerkvoorzieningen binnen de Wmo. We richten ons meer op het voorliggend veld en een betere regie op de inzet van professionele maatwerkvoorzieningen.
- We bereiden de nieuwe inkoop van Wmo maatwerkvoorzieningen voor (voor 2027). We verankeren de doelen in de inkoopdocumenten zodanig, dat we vanaf 2027 steviger kunnen sturen op het bereiken van de doelen, de kwaliteit van de aanbieders en kostenbeheersing.
- We voeren ontwikkelmaatregelen uit die helpen om grip te krijgen op de kosten van jeugd en om kosten te besparen.
- We voeren de eerste tranche lokale maatregelen uit. Als resultaat gaan we uit van 5% besparing op de jeugdzorgkosten (dit is exclusief indexatie en autonome ontwikkelingen). De maatregelen worden genomen om de instroom te verminderen, de trajectduur te verkorten en de uitstroom te vergroten.
- We starten met aanvullende tweede tranche maatregelen. Waaronder:
- de ontwikkeling van passende kinderopvang (zie ook programma 4);
- regionale sturingsmaatregelen gericht op kostenbeheersing bij de inkoop en contractmanagement en bij de gecontracteerde zorgaanbieders;
- het vergroten van het kostenbewustzijn bij medewerkers, partners en ouders.
- We verbeteren het toezicht op de uitvoering van de Jeugdwet en de Wmo.
- De GGD Hollands Noorden stopt in 2026 met onderzoek naar de kwaliteit van aanbieders bij calamiteiten. Daarom zorgen we in 2026 voor een alternatieve invulling van calamiteitenonderzoek en gaan we dit verder ontwikkelen.
